Geschiedenis van Voorstraat, Dordrecht, Binnenstad

De Voorstraat is de oudste en belangrijkste straat van Dordrecht en ligt nog altijd op een rivierdijk. De straat heette oorspronkelijk Hoogstraat; de naam Voorstraat is sinds omstreeks 1450 gebruikelijk. Ze is ongeveer 1,2 kilometer lang en loopt van de Leuvebrug met een bocht naar het noorden tot aan de Riedijk. Rond het jaar 1000 ontstond aan deze kant van het water het dorp Thuredrith, waaruit de stad groeide. In een oorkonde uit 1200 wordt de plaats al genoemd als Durtreth ex utraque parte aqua, Dordrecht aan beide zijden van het water. Omdat de straat een dijk is, zeggen geboren Dordtenaren dat ze op de Voorstraat lopen en wonen, en niet in.

De bebouwing aan de havenkant begon waarschijnlijk al vroeg in de veertiende eeuw. Sindsdien liggen de even huisnummers aan de landzijde en de oneven nummers aan de havenzijde, met achter de huizen de Voorstraatshaven, waaraan de stad is ontstaan. Zijstraten als de Mariënbornstraat, die al in 1385 wordt genoemd, verbinden de dijk met het achterland, en in 1409 was de Nieuwe Haven gereed. Van de ruim duizend monumentale panden in Dordrecht staan er bijna tweehonderd rijksmonumenten aan de Voorstraat, waaronder de Augustijnenkerk, de kerk H. Maria Maior en het smalste huis van de stad.

De Voorstraat is nog steeds onderdeel van de hoogwaterkering in Zuidwest-Nederland. De dijk ligt even hoog als rond 1900 en kan met schotbalken waterstanden tot 3,60 meter boven NAP keren. Tegelijk is de Voorstraat een winkelstraat, die door sommigen de langste van Nederland wordt genoemd. Foto's uit 1896, 1923 en 1958 laten het straatbeeld door de jaren heen zien, en een opname uit 1930 toont de achtergevels aan de Voorstraatshaven. Tegenwoordig is een groot deel van de straat voetgangersgebied. In het oudste, noordelijke deel zijn veel vormgevers, antiquairs, galeries en kunstenaars gevestigd.