Geschiedenis van Jaagpad, Rijswijk
Rijswijk, Zuid-Holland
Het Jaagpad in Rijswijk ontstond voor de trekschuit. Op de Vliet tussen Leiden en Delft voeren eerst zeilboten, maar in 1618 kwam de eerste trekschuitverbinding tussen Leiden en Rotterdam tot stand. Daarvoor legde men aan de zuidoostzijde van de vaart een apart jaagpad aan, waarover een paard met een jager de platbodem voorttrok. In 1637 was het pad tussen Leiden en Delft klaar, en in 1638 werd Den Haag via het jaagpad langs de Trekvliet aangesloten. Bij de Hoornbrug, al in 1340 vermeld, kruiste het pad de oude route naar Delft. Zo werd het Jaagpad een schakel in het Hollandse trekvaartnet. Na 1866 verloor de trekschuit terrein aan de paardentram tussen Den Haag en Delft, al bleven jagers nog tot in de jaren dertig vrachtschepen trekken. Eind negentiende eeuw werd de Vliet aan de kant van het Jaagpad verbreed voor stoomboten. In 1873 verrees aan het Jaagpad 6 een stoomgemaal om samen met een windmolen de Plaspoelpolder te bemalen. In 1924 kreeg het gemaal een dieselmotor en een centrifugaalpomp. Ernaast liet de familie Repelaer in 1890 de herenboerderij Vlietzicht bouwen, met een trapgevel in Hollandse neorenaissancestijl. Tussen het gemaal en de boerderij staat de laatste rolpaal langs de Vliet tussen Leiden en Delft. In 1934 werden Vlietzicht en de landerijen geveild. In 1966 kocht de gemeente Rijswijk het geheel; een deel ging naar het industrieschap Plaspoelpolder en een ander deel werd het Elsenburgerbos. Een foto uit 1891 toont de Hoornbrug en een molen gezien vanaf het Jaagpad. Rijksdienstfoto's uit 1966 tot 1980 laten het gemaal, een houtzaagmolen en boerderij Vlietzicht zien. Sinds 2001 is het boerderijcomplex een rijksmonument; na jaren als horeca- en partycentrum is het tot woningen omgebouwd. Lage, afgeronde leuningen op bruggetjes herinneren nog aan het trektouw. Wandelaars en fietsers volgen nu het oude trekpad langs het water.

Bron: Rijksmuseum Amsterdam, via Wikimedia Commons · CC0
Woon je aan de Jaagpad?
Vul je huisnummer in en ontdek de geschiedenis van je huis. We openen Homestory met straat, nummer en plaats al ingevuld.
Straatnaam en herkomst
Vroegste vermelding: 1637
Het jaagpad langs de Vliet tussen Leiden en Delft was in 1637 gereed; in 1638 volgde de aansluiting op Den Haag (SHIE, Haagvaarder 42).
Herkomst naam: Het Jaagpad is genoemd naar zijn oorspronkelijke functie: het pad langs de Vliet waarover paarden met een jager de trekschuiten voorttrokken.
Historische foto's
Bron: Rijksmuseum Amsterdam, via Wikimedia Commons · CC0
Bron: Gerard Dukker / Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed (beeldbank), via Wikimedia Commons · CC BY-SA 4.0
Bron: Heydra / Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed (beeldbank), via Wikimedia Commons · CC BY-SA 4.0
Bron: Loek Tangel / Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed (beeldbank), via Wikimedia Commons · CC BY-SA 4.0
Bron: Gerard Dukker / Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed (beeldbank), via Wikimedia Commons · CC BY-SA 4.0
Bronnen
- SHIE: Een monument van de trekvaart. De rolpaal aan het Jaagpad (Haagvaarder 42) — Trekschuit 1618, jaagpad gereed 1637/1638, paardentram 1866, verbreding Vliet, rolpaal.
- Historische Vereniging Rijswijk: Vlietzicht (juni 2012) — Boerderij 1890 (familie Repelaer), veiling 1934, gemeente 1966, rijksmonument 2001.
- Rijksmonumentenregister: stoomgemaal Plaspoelpolder (monument 20055) — Gemaal 1873, dieselmotor en centrifugaalpomp 1924.
- Wikipedia: Hoornbrug — Eerste vermelding 1340.
Bezienswaardigheden in de buurt
Onderzochte huizen in de buurt
Van deze huizen is de geschiedenis via Homestory onderzocht.
- Het verhaal van Valkenboslaan 111, 's-Gravenhage
Valkenboslaan 111, 's-Gravenhage - De eigenaren van Noordplein 50, Rotterdam
Noordplein 50, Rotterdam
