Geschiedenis van Ouderkerkerlaan, Amstelveen, Keizer Karelpark

De Ouderkerkerlaan vormt een van de oudste cultuurhistorische lijnen van Amstelveen en loopt op de smalle polderkade tussen de Middelpolder in het noorden en de diepgelegen Bovenkerkerpolder in het zuiden. Toen het veengebied van Amstelland in de twaalfde en dertiende eeuw vanaf de oeverwallen van de Amstel in lange stroken werd ontgonnen, spaarden de kolonisten tussen de kavels enkele openbare paden voor het turftransport uit: de zogeheten loopvelden. De huidige Ouderkerkerlaan stond eeuwenlang bekend als Het Groote Loopveld (tegenover het noordelijker gelegen Kleine Loopveld, de huidige Kalfjeslaan). Op het kruispunt van deze oost-westroute vanuit het oude bestuurscentrum Ouderkerk aan de Amstel met de noord-zuid lopende veendijk ontstond in de dertiende eeuw het kerkdorp Amstelveen, de hoofdplaats van het gerecht Nieuwer-Amstel.

Door de grootschalige turfwinning in de zeventiende en achttiende eeuw veranderde de Bovenkerkerpolder ten zuiden van de laan in een uitgestrekte veenplas; in 1763 sloeg het opgezweepte water tijdens een zware storm zelfs over de Ouderkerkerlaan heen de Middelpolder in. Bij de daaropvolgende droogmaking werd langs de laan een ringvaart gegraven die van hogerhand precies twee geladen turfschuiten breed moest zijn, met aan weerszijden een schutsluisje voor de beurtvaart tussen Amstelveen en de Amstel. Aan het oostelijke uiteinde bij de Amstel (het weggedeelte dat tegenwoordig Kruitmolen heet) was sinds de achttiende eeuw buskruitmolen en latere springstoffenfabriek De Oude Molen gevestigd (rijksmonument 511975). Tot 1939 liep de Ouderkerkerlaan over de Lange Brug bij Ouderkerk zelfs helemaal door richting Diemen, waar nog altijd een restant van het oude tracé dezelfde naam draagt.

In de eerste decennia van de twintigste eeuw schoof de dorpsbebouwing van Amstelveen vanuit het Oude Dorp langs de met hoge bomen omzoomde Ouderkerkerlaan naar het oosten op. Na de opening van de Haarlemmermeerspoorlijn in 1915 verrezen aan het westelijke deel van de laan karakteristieke woonhuizen (waaronder het gemeentelijke monument op Ouderkerkerlaan 1-3) en in 1925-1926 de Christelijke ULO — in de volksmond de Keulemans-MULO — met bijbehorende turnzaal op Ouderkerkerlaan 14-15 (gemeentelijk monument 0362/10078). Nadat het laatste sluisje bij de Amstel in 1936 werd gedempt en de laan in de naoorlogse decennia werd gekruist door de Keizer Karelweg, de Beneluxbaan met haar sneltramhalte en in 1976 de Oranjebaan, bleef de Ouderkerkerlaan herkenbaar als een groene polderscheiding midden in het moderne Amstelveen.