Geschiedenis van Nassaukade, Amsterdam

De Nassaukade volgt de buitenoever van de Singelgracht en vormt met de Stadhouderskade en Mauritskade de ring rond het Amsterdamse centrum. Tot 1879 heette deze kade eenvoudig de Buitensingel: een strook aan de rand van de stad, waar Amsterdam ophield en het polderland begon. Toen de stad in de tweede helft van de negentiende eeuw over de Singelgracht heen groeide, werd de kade bebouwd en kreeg ze in 1879 de naam van het vorstenhuis Oranje-Nassau. Ook het Nassauplein en de Eerste en Tweede Nassaustraat in de Staatsliedenbuurt danken hun naam aan dat huis. De meeste gebouwen langs de kade dateren uit de periode rond de naamgeving.

Langs de kade verrezen herenhuizen en etagewoningen met uitzicht op het water. Op de nummers 315-318 staan etagewoningen uit 1893 van de architecten B. Koolhaas en C. van der Burg. Een foto uit mei 1899 toont Nassaukade 154-164 op de hoek van de Allard Piersonstraat, terwijl een opname van omstreeks 1905 de nummers 307-314 laat zien met de Singelgracht op de voorgrond. Sinds 1910 reed tramlijn 14 over een deel van de kade, in 1942 vervangen door lijn 10, die hier tot 2018 bleef rijden. Omdat er minder bruggen waren dan nu, voer er in 1947 nog een pont voor voetgangers en fietsers tussen de Nassaukade en de Leidsekade.

Na de oorlog werd de Nassaukade steeds meer een verkeersader. Foto's uit 1949 van de nummers 342-350 en uit juni 1978 van de nummers 383-394, met Gebouw Aurora op de hoek van de Overtoom, tonen die drukke jaren. In 1954 werd de beweegbare Kattenslootbrug vernieuwd en vanaf 1959 reden ook bussen over de kade. Inmiddels telt de Nassaukade een achttal gemeentelijke monumenten, waaronder de nummers 17 en 18, en rijdt tramlijn 5 er langs. Wie vandaag over de kade fietst of wandelt, volgt nog altijd de oude stadsgrens van Amsterdam, met woonboten op de Singelgracht en aan de overkant de Jordaan en de grachtengordel.