Check je huis

Geschiedenis van Langestraat, 's-Gravenzande

's-Gravenzande, Zuid-Holland

De Langestraat is de historische hoofdstraat van 's-Gravenzande, met aan de ene kant het oude raadhuis en De Spaansche Vloot en aan de andere kant de Dorpskerk. In 1246 kreeg 's-Gravenzande stadsrechten van graaf Willem II van Holland, op aandringen van zijn moeder, gravin Machteld. Het kleine stadsgebied besloeg met wat landerijen ongeveer het gebied aan weerszijden van de huidige Langestraat. Machteld liet omstreeks 1232 een kerkje bouwen, in 1238 werd 's-Gravenzande een zelfstandige parochie, en een Mariabeeld maakte het stadje tot bedevaartplaats. Volgens de stadskeuren mocht op de dinsdagse markt pas gehandeld worden na afloop van de hoogmis. Die markt werd waarschijnlijk gehouden op de Kerkelaan, een verbreding van de Langestraat. Aan de straat staan de belangrijkste monumenten van het oude stadje. Het stedehuis wordt rond 1500 voor het eerst genoemd: in de stadsrekening van 1504 werd betaald voor nieuw stro op het dak. Joan Blaeu tekende het gebouw in 1652 met een flinke klokkentoren. In 1869 werd het oude stadhuis afgebroken en vervangen door het huidige raadhuis op Langestraat 141, dat in 1980 werd uitgebreid. Ernaast staat op nummer 137 de oude stadsherberg, die al in 1543 wordt vermeld, in 1642 de naam De Spaansche Vloot kreeg en na een brand in 1690 werd herbouwd. Rond 1961 werd de pastorie van dominee Van Geest tussen beide gebouwen afgebroken; zo ontstond de Van Geeststraat. Op de plek van de huidige Dorpskerk stond een grote middeleeuwse driebeukige hallenkerk met een toren van ongeveer negentig meter hoog. Door achterstallig onderhoud stortte die toren op 5 mei 1809 in en raakte de kerk onherstelbaar beschadigd. Met steun van koning Willem I verrees op dezelfde plek aan de Langestraat 34 een nieuwe zaalkerk onder een mansardedak met een dakruiter, die op 1 december 1816 in gebruik werd genomen. Sinds 1899 heeft de kerk een orgel van Bakker en Timmenga. De foto's uit januari 1967 tonen de drie monumenten van de straat kort na elkaar: het raadhuis met zijn omlijste ingang, de gepleisterde Spaansche Vloot en de kerk met geparkeerde auto's ervoor.

De Spaansche Vloot (Langestraat 137), een gepleisterd pand van twee bouwlagen, januari 1967.
De Spaansche Vloot (Langestraat 137), een gepleisterd pand van twee bouwlagen, januari 1967.
Bron: Gerard Dukker / Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed (beeldbank), via Wikimedia Commons · CC BY-SA 4.0

Woon je aan de Langestraat?

Vul je huisnummer in en ontdek de geschiedenis van je huis. We openen Homestory met straat, nummer en plaats al ingevuld.

Straatnaam en herkomst

Vroegste vermelding: 1246

In 1246 kreeg 's-Gravenzande stadsrechten; het stadsgebied lag volgens WOS Streekhistorie ongeveer aan weerszijden van de huidige Langestraat. Een eerste vermelding van de straatnaam zelf is niet gevonden; het stedehuis aan de straat wordt in 1504 genoemd, de herberg in 1543.

Herkomst naam: De Langestraat is een beschrijvende naam voor de lange hoofdstraat van 's-Gravenzande, die het oude raadhuis en De Spaansche Vloot met de Dorpskerk verbindt.

Historische foto's

De Spaansche Vloot (Langestraat 137), een gepleisterd pand van twee bouwlagen, januari 1967. (1967)
Bron: Gerard Dukker / Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed (beeldbank), via Wikimedia Commons · CC BY-SA 4.0
Het raadhuis uit 1869 (Langestraat 141) met omlijste ingang, stoep en dakruiter, januari 1967. (1967)
Bron: Gerard Dukker / Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed (beeldbank), via Wikimedia Commons · CC BY-SA 4.0
De Dorpskerk (Langestraat 34) met mansardedak en dakruiter, januari 1967. (1967)
Bron: Gerard Dukker / Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed (beeldbank), via Wikimedia Commons · CC BY-SA 4.0
De Spaansche Vloot aan de Langestraat, voorgevel en linkerzijgevel, 1972. (1972)
Bron: Gerard Dukker / Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed (beeldbank), via Wikimedia Commons · CC BY-SA 4.0

Bronnen

Bezienswaardigheden in de buurt

Geen bezienswaardigheden bekend voor deze straat.

Onderzochte huizen in de buurt

Van deze huizen is de geschiedenis via Homestory onderzocht.

Check jouw huis

Andere straten in 's-Gravenzande

Laan van MeerdervoortFahrenheitstraatGovert BidloostraatAmpèrestraatValkenboslaan

Zelf je huis onderzoeken