Geschiedenis van Langestraat, 's-Gravenzande
's-Gravenzande, Zuid-Holland
Meer straten in 's-Gravenzande
De Langestraat is de historische hoofdstraat van 's-Gravenzande, met aan de ene kant het oude raadhuis en De Spaansche Vloot en aan de andere kant de Dorpskerk. In 1246 kreeg 's-Gravenzande stadsrechten van graaf Willem II van Holland, op aandringen van zijn moeder, gravin Machteld. Het kleine stadsgebied besloeg met wat landerijen ongeveer het gebied aan weerszijden van de huidige Langestraat. Machteld liet omstreeks 1232 een kerkje bouwen, in 1238 werd 's-Gravenzande een zelfstandige parochie, en een Mariabeeld maakte het stadje tot bedevaartplaats. Volgens de stadskeuren mocht op de dinsdagse markt pas gehandeld worden na afloop van de hoogmis. Die markt werd waarschijnlijk gehouden op de Kerkelaan, een verbreding van de Langestraat. Aan de straat staan de belangrijkste monumenten van het oude stadje. Het stedehuis wordt rond 1500 voor het eerst genoemd: in de stadsrekening van 1504 werd betaald voor nieuw stro op het dak. Joan Blaeu tekende het gebouw in 1652 met een flinke klokkentoren. In 1869 werd het oude stadhuis afgebroken en vervangen door het huidige raadhuis op Langestraat 141, dat in 1980 werd uitgebreid. Ernaast staat op nummer 137 de oude stadsherberg, die al in 1543 wordt vermeld, in 1642 de naam De Spaansche Vloot kreeg en na een brand in 1690 werd herbouwd. Rond 1961 werd de pastorie van dominee Van Geest tussen beide gebouwen afgebroken; zo ontstond de Van Geeststraat. Op de plek van de huidige Dorpskerk stond een grote middeleeuwse driebeukige hallenkerk met een toren van ongeveer negentig meter hoog. Door achterstallig onderhoud stortte die toren op 5 mei 1809 in en raakte de kerk onherstelbaar beschadigd. Met steun van koning Willem I verrees op dezelfde plek aan de Langestraat 34 een nieuwe zaalkerk onder een mansardedak met een dakruiter, die op 1 december 1816 in gebruik werd genomen. Sinds 1899 heeft de kerk een orgel van Bakker en Timmenga. De foto's uit januari 1967 tonen de drie monumenten van de straat kort na elkaar: het raadhuis met zijn omlijste ingang, de gepleisterde Spaansche Vloot en de kerk met geparkeerde auto's ervoor.

Bron: Gerard Dukker / Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed (beeldbank), via Wikimedia Commons · CC BY-SA 4.0
Woon je aan de Langestraat?
Vul je huisnummer in en ontdek de geschiedenis van je huis. We openen Homestory met straat, nummer en plaats al ingevuld.
Straatnaam en herkomst
Vroegste vermelding: 1246
In 1246 kreeg 's-Gravenzande stadsrechten; het stadsgebied lag volgens WOS Streekhistorie ongeveer aan weerszijden van de huidige Langestraat. Een eerste vermelding van de straatnaam zelf is niet gevonden; het stedehuis aan de straat wordt in 1504 genoemd, de herberg in 1543.
Herkomst naam: De Langestraat is een beschrijvende naam voor de lange hoofdstraat van 's-Gravenzande, die het oude raadhuis en De Spaansche Vloot met de Dorpskerk verbindt.
Historische foto's
Bron: Gerard Dukker / Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed (beeldbank), via Wikimedia Commons · CC BY-SA 4.0
Bron: Gerard Dukker / Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed (beeldbank), via Wikimedia Commons · CC BY-SA 4.0
Bron: Gerard Dukker / Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed (beeldbank), via Wikimedia Commons · CC BY-SA 4.0
Bron: Gerard Dukker / Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed (beeldbank), via Wikimedia Commons · CC BY-SA 4.0
Bronnen
- WOS Streekhistorie – Het stadhuis van 's-Gravenzande — Stadsrechten 1246, stadsgebied rond de Langestraat, stadsrekening 1504, Blaeu 1652, raadhuis 1869 en uitbreiding 1980, markt op de Kerkelaan, pastorie Van Geest.
- Vereniging Oud 's-Gravenzande – Geschiedenis van 's-Gravenzande — Gravin Machteld, kerkje 1232, parochie 1238, bedevaartplaats, De Spaansche Vloot.
- Monumentaal Westland – Herberg De Spaansche Vloot — Oudste vermelding 1543, naam De Spaansche Vloot 1642, herbouw na brand in 1690.
- Monumentaal Westland – Dorpskerk 's-Gravenzande — Middeleeuwse hallenkerk met toren van circa 90 meter, instorting 1809, nieuwe kerk 1816.
- RCE Rijksmonumentenregister 18153 – Dorpskerk, Langestraat 34 — Zaalkerk uit 1815 door schenking van koning Willem I; orgel Bakker en Timmenga 1899.
- RCE Rijksmonumentenregister 18154 – De Spaansche Vloot, Langestraat 137 — Café-restaurant De Spaansche Vloot.
- RCE Rijksmonumentenregister 18155 – Raadhuis, Langestraat 141 — Raadhuis uit 1869.
Bezienswaardigheden in de buurt
Geen bezienswaardigheden bekend voor deze straat.
Onderzochte huizen in de buurt
Van deze huizen is de geschiedenis via Homestory onderzocht.
- Het verhaal van Valkenboslaan 111, 's-Gravenhage
Valkenboslaan 111, 's-Gravenhage - De eigenaren van Noordplein 50, Rotterdam
Noordplein 50, Rotterdam
