Geschiedenis van Transvaalkade, Amsterdam
Amsterdam, Noord-Holland
De Transvaalkade ligt in Amsterdam-Oost langs de Ringvaart van de Watergraafsmeer, de vaart rond de polder die in 1629 werd drooggelegd. De kade vormt de dijk aan de buitenzijde van de vaart, tegenover de Ringdijk, en begrenst de Transvaalbuurt aan de zuidkant. De Ringvaart zelf vormt ook de grens van de wijk Watergraafsmeer, die tot 1921 een zelfstandige gemeente was. De naam verwijst naar Transvaal, het land aan de Vaalrivier dat eerst een zelfstandige Boerenrepubliek was en na de oorlog van 1899 tot 1902 een provincie van de Unie van Zuid-Afrika werd. De naamgeschiedenis is verrassend ingewikkeld. Volgens de gemeentelijke naamverklaring ontstond de straat uit het restant van de Lange Overamstelstraat, die nog door de gemeente Nieuwer-Amstel was benoemd, en uit de Ringstraat, waarvoor op 21 september 1904 een raadsbesluit werd genomen. De kade zelf was door Nieuwer-Amstel oorspronkelijk Ringkade genoemd. De straatnaam is dus het resultaat van besluiten van twee gemeenten, Nieuwer-Amstel en Amsterdam, en past bij de Transvaalbuurt, die ook wel Afrikanerbuurt wordt genoemd. Op een prentbriefkaart uit 1905 staat dan ook nog de titel 'Transvaalkade (voorheen Ringkade, langs de Ringvaart)'. Oude kaarten uit 1905 en 1915 tonen de vaart met de bomen en huizen langs de kade. De kaart van 1905 is uitgegeven door H. Jansen, die zelf aan de Ringkade 1a was gevestigd, die van 1915 door H.I. Okker aan de Middenweg 55 in de Watergraafsmeer. Een kaart van omstreeks 1920 laat de Middenweg bij de Oetewalerbrug zien, met de Transvaalkade op de achtergrond. Bij strenge vorst werd de Ringvaart een ijsbaan: op 26 december 1962 legde fotograaf Jac. de Nijs voor Anefo schaatsers op de Transvaalkade vast.

Bron: Stadsarchief Amsterdam, via Wikimedia Commons · Public domain
Woon je aan de Transvaalkade?
Vul je huisnummer in en ontdek de geschiedenis van je huis. We openen Homestory met straat, nummer en plaats al ingevuld.
Straatnaam en herkomst
Vroegste vermelding: 1904
Op 21 september 1904 nam de gemeente een raadsbesluit over de Ringstraat, waaruit samen met de Lange Overamstelstraat de Transvaalkade is ontstaan; de kade heette eerder Ringkade (Nieuwer-Amstel).
Herkomst naam: De Transvaalkade is genoemd naar Transvaal, het land aan de Vaalrivier dat tot 1902 een Boerenrepubliek was en daarna een provincie van de Unie van Zuid-Afrika.
Historische foto's
Bron: Stadsarchief Amsterdam, via Wikimedia Commons · Public Domain Mark
Bron: Stadsarchief Amsterdam, via Wikimedia Commons · Public Domain Mark
Bron: Stadsarchief Amsterdam, via Wikimedia Commons · Public Domain Mark
Bron: Nationaal Archief (Fotocollectie Anefo/Elsevier), via Wikimedia Commons · CC0
Bronnen
- Gemeente Amsterdam, BAG openbare ruimte: Transvaalkade — Officiële naamverklaring en naamgevingsgegevens van de straat.
- Wikipedia: Ringvaart (Watergraafsmeer) — Ligging van de Transvaalkade aan de buitenzijde van de Ringvaart.
- Wikipedia: Transvaalbuurt (Amsterdam) — Ligging van de buurt ten opzichte van de kade.
- Stadsarchief Amsterdam, Beeldbank — Datering en beschrijving van de historische foto's en prentbriefkaarten.
Bezienswaardigheden in de buurt
Onderzochte huizen in de buurt
Van deze huizen is de geschiedenis via Homestory onderzocht.
- Het verhaal van Korte van Eeghenstraat 8, Amsterdam
Korte van Eeghenstraat 8, Amsterdam - Het verhaal van Bosboom Toussaintstraat 54, Amsterdam
Bosboom Toussaintstraat 54, Amsterdam
