Check je huis

Geschiedenis van Transvaalkade, Amsterdam

Amsterdam, Noord-Holland

De Transvaalkade ligt in Amsterdam-Oost langs de Ringvaart van de Watergraafsmeer, de vaart rond de polder die in 1629 werd drooggelegd. De kade vormt de dijk aan de buitenzijde van de vaart, tegenover de Ringdijk, en begrenst de Transvaalbuurt aan de zuidkant. De Ringvaart zelf vormt ook de grens van de wijk Watergraafsmeer, die tot 1921 een zelfstandige gemeente was. De naam verwijst naar Transvaal, het land aan de Vaalrivier dat eerst een zelfstandige Boerenrepubliek was en na de oorlog van 1899 tot 1902 een provincie van de Unie van Zuid-Afrika werd. De naamgeschiedenis is verrassend ingewikkeld. Volgens de gemeentelijke naamverklaring ontstond de straat uit het restant van de Lange Overamstelstraat, die nog door de gemeente Nieuwer-Amstel was benoemd, en uit de Ringstraat, waarvoor op 21 september 1904 een raadsbesluit werd genomen. De kade zelf was door Nieuwer-Amstel oorspronkelijk Ringkade genoemd. De straatnaam is dus het resultaat van besluiten van twee gemeenten, Nieuwer-Amstel en Amsterdam, en past bij de Transvaalbuurt, die ook wel Afrikanerbuurt wordt genoemd. Op een prentbriefkaart uit 1905 staat dan ook nog de titel 'Transvaalkade (voorheen Ringkade, langs de Ringvaart)'. Oude kaarten uit 1905 en 1915 tonen de vaart met de bomen en huizen langs de kade. De kaart van 1905 is uitgegeven door H. Jansen, die zelf aan de Ringkade 1a was gevestigd, die van 1915 door H.I. Okker aan de Middenweg 55 in de Watergraafsmeer. Een kaart van omstreeks 1920 laat de Middenweg bij de Oetewalerbrug zien, met de Transvaalkade op de achtergrond. Bij strenge vorst werd de Ringvaart een ijsbaan: op 26 december 1962 legde fotograaf Jac. de Nijs voor Anefo schaatsers op de Transvaalkade vast.

De Transvaalkade, voorheen Ringkade, langs de Ringvaart, prentbriefkaart, 1905.
De Transvaalkade, voorheen Ringkade, langs de Ringvaart, prentbriefkaart, 1905.
Bron: Stadsarchief Amsterdam, via Wikimedia Commons · Public domain

Woon je aan de Transvaalkade?

Vul je huisnummer in en ontdek de geschiedenis van je huis. We openen Homestory met straat, nummer en plaats al ingevuld.

Straatnaam en herkomst

Vroegste vermelding: 1904

Op 21 september 1904 nam de gemeente een raadsbesluit over de Ringstraat, waaruit samen met de Lange Overamstelstraat de Transvaalkade is ontstaan; de kade heette eerder Ringkade (Nieuwer-Amstel).

Herkomst naam: De Transvaalkade is genoemd naar Transvaal, het land aan de Vaalrivier dat tot 1902 een Boerenrepubliek was en daarna een provincie van de Unie van Zuid-Afrika.

Historische foto's

De Transvaalkade, voorheen Ringkade, langs de Ringvaart, prentbriefkaart, 1905. (1905)
Bron: Stadsarchief Amsterdam, via Wikimedia Commons · Public Domain Mark
De Ringvaart langs de Transvaalkade, prentbriefkaart van H.I. Okker, 1915. (1915)
Bron: Stadsarchief Amsterdam, via Wikimedia Commons · Public Domain Mark
De Middenweg bij de Oetewalerbrug, gezien vanaf de Linnaeuskade, met de Transvaalkade op de achtergrond, omstreeks 1920. (1920)
Bron: Stadsarchief Amsterdam, via Wikimedia Commons · Public Domain Mark
Schaatsen op de Transvaalkade, 26 december 1962. (1962)
Bron: Nationaal Archief (Fotocollectie Anefo/Elsevier), via Wikimedia Commons · CC0

Bronnen

Bezienswaardigheden in de buurt

Onderzochte huizen in de buurt

Van deze huizen is de geschiedenis via Homestory onderzocht.

Check jouw huis

Andere straten in Amsterdam

Derde OosterparkstraatHogewegLinnaeusparkwegTweede AtjehstraatTolstraat

Zelf je huis onderzoeken