Geschiedenis van 2e Sweelinckstraat, 's-Gravenhage, Wijk 11 Duinoord
's-Gravenhage, Wijk 11 Duinoord, Zuid-Holland
De 2e Sweelinckstraat in de Haagse wijk Duinoord ontstond vanaf 1898 als voorname woonstraat tussen het Sweelinckplein, de Groot Hertoginnelaan en de Conradkade. Bij de aanleg van het westelijke deel van Duinoord tussen 1892 en 1902 kregen de straten rond het monumentale Sweelinckplein namen van Nederlandse componisten en toonkunstenaars, onder wie Jan Pieterszoon Sweelinck, Cornelis Schuyt, Adriaen Valerius en Quirinus van Blankenburg. Vanaf 1898 verrezen in het oostelijke deel van de straat rijk gedetailleerde herenhuizen in neorenaissance- en art-nouveaustijl voor de gegoede burgerij en gezinnen met wortels in Nederlands-Indië, waarna de straatnaam in 1901 officieel werd vastgesteld. In het begin van de twintigste eeuw ontwikkelde het straatdeel tussen het Sweelinckplein en de Groot Hertoginnelaan zich tot een levendige winkelstraat voor de Indische gemeenschap in Duinoord. Een bijzonder gaaf bewaard overblijfsel hiervan is het gemeentelijk monument op 2e Sweelinckstraat 73: een herenhuis uit 1898 waarvan de begane grond in 1916 naar ontwerp van de bouwkundigen M. en W. van der Ploeg werd verbouwd tot sigarenmagazijn met een gebogen art-nouveauwinkelpui en het tegeltableau De Delicultuur, verwijzend naar de tabakscultuur in Deli op Sumatra. Tijdens de Tweede Wereldoorlog werd het westelijke deel van de straat bij de Valeriusstraat en het voormalige Stadhoudersplein zwaar getroffen toen de Duitse bezetter hier tussen 1942 en 1944 talloze woonblokken liet slopen voor het Sperrgebiet en de tankgrachtzone van de Atlantikwall. Op deze kaalgeslagen strook van de voormalige Atlantikwall verrees in 1949 aan de 2e Sweelinckstraat 156 de hervormde Maranathakerk, tegenwoordig eveneens een gemeentelijk monument. De houten draagconstructie met gelamineerde spitsboogspanten — ontwikkeld door de Duitse architect Otto Bartning en de Zwitserse ingenieur Emil Staudacher — arriveerde als schenking van de Zwitserse evangelische kerken per trein uit Zürich, waarna de Nederlandse architect F.A. Eschauzier het bouwpakket omsloot met baksteenmetselwerk, een slanke klokkentoren en een zeshoekig roosvenster. In deze op 14 juli 1949 ingewijde kerk, verrijkt met glas-in-lood van Paul Citroen en een Mense Ruiter-orgel uit 1952, werd de kiem gelegd voor het landelijke hervormde wijkgemeentestelsel; sinds 1996 behoort de straat tot het rijksbeschermd stadsgezicht Duinoord.

Bron: Architect H. Wesstra jr. / Wikimedia Commons · PDM
Woon je aan de 2e Sweelinckstraat?
Vul je huisnummer in en ontdek de geschiedenis van je huis. We openen Homestory met straat, nummer en plaats al ingevuld.
Straatnaam en herkomst
Vroegste vermelding: 1898
Bouwjaar (1898) van de oudste herenhuizen in het oostelijke deel van de 2e Sweelinckstraat tussen het Sweelinckplein en de Groot Hertoginnelaan (waaronder het gemeentelijk monument op 2e Sweelinckstraat 73), gevolgd door de officiële vaststelling van de straatnaam in 1901 (Monumentenzorg Den Haag / Haags Gemeentearchief).
Herkomst naam: De 2e Sweelinckstraat werd in 1901 als westelijke voortzetting van het Sweelinckplein en de 1e Sweelinckstraat vernoemd naar de beroemde Amsterdamse componist en organist Jan Pieterszoon Sweelinck (1562-1621).
Historische foto's
Bron: Architect H. Wesstra jr. / Wikimedia Commons · Public Domain Mark
Bron: Menno Huizinga / NIOD / NIOD Collectie Huizinga (BC856 HUI-1090) via Wikimedia Commons · Public Domain Mark
Bron: Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed / Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed (20088490) via Wikimedia Commons · CC BY-SA -4.0
Bron: Roel1943 / Wikimedia Commons · CC BY-SA -4.0
Bronnen
- Haags Gemeentearchief - Beeldbank, Straatnamenbesluit (1901) en Bouwdossiers Duinoord — Historische kaarten, straatnamenbesluiten en foto's van de 2e Sweelinckstraat en de sloopzone van de Atlantikwall.
- Monumentenzorg Den Haag - Gemeentelijke Monumenten 2e Sweelinckstraat 73 (De Delicultuur) en 2e Sweelinckstraat 156 (Maranathakerk) — Uitgebreide monumentbeschrijvingen van het herenhuis uit 1898 met winkelpui uit 1916 op nr. 73 en de Zwitserse noodkerk Maranathakerk uit 1949 op nr. 156.
- NIOD Instituut voor Oorlogs-, Holocaust- en Genocidestudies - Collectie Menno Huizinga (BC856 HUI-1090 en HUI-1091) — Fotodocumentatie uit 1943 van de afbraak van woonblokken ter hoogte van de 2e Sweelinckstraat en het Stadhoudersplein vanwege de aanleg van de Atlantikwall.
- Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed & Delpher - Rijksbeschermd Stadsgezicht Duinoord (1996) en Historische Kranten — Toelichting bij het beschermd stadsgezicht Duinoord en krantenberichten over de inwijding van de Maranathakerk op 14 juli 1949.
Bezienswaardigheden in de buurt
Onderzochte huizen in de buurt
Van deze huizen is de geschiedenis via Homestory onderzocht.
- Het verhaal van Valkenboslaan 111, 's-Gravenhage
Valkenboslaan 111, 's-Gravenhage - De eigenaren van Noordplein 50, Rotterdam
Noordplein 50, Rotterdam
