Geschiedenis van Groot Hertoginnelaan, 's-Gravenhage, Duinoord
's-Gravenhage, Duinoord, Zuid-Holland
De Groot Hertoginnelaan in Den Haag kreeg haar naam in 1893 en is vernoemd naar Sophie, groothertogin van Saksen-Weimar-Eisenach en dochter van koning Willem II. De laan loopt in een grote boog door Duinoord, van de Laan van Meerdervoort tot de Beeklaan, langs de rand van Zorgvliet. Ze ontstond bij de aanleg van Duinoord. Op 3 november 1891 keurde de Haagse gemeenteraad het uitbreidingsplan van Scheurleer goed, en op 5 januari 1892 kocht de pas opgerichte Haagsche Bouwgrond Maatschappij Duinoord ruim 31 hectare grond voor 572.246 gulden. Die grond werd via baron d'Yvoy gekocht van prinses Sophie zelf. Zo draagt de laan de naam van de vroegere eigenaresse van de bouwgrond. De bouw van Duinoord duurde ongeveer van 1892 tot 1902. In 1897 publiceerde het bouwkundige blad De Opmerker al de plattegrond van drie huizen aan de Groot-Hertoginnelaan van de hand van Herman Wesstra, gebouwd in 1894-1895. Op een van de eerste kaarten van de vrijwel voltooide wijk, het bouwplan van jr. J. Wind uit 1910, staat de naam al met een spatie na Groot geschreven, zoals nog altijd op de straatnaamborden, hoewel groothertogin één woord is. Aan de laan vestigden zich ook winkels: in 1923 werd de dameskapsalon Maison J.F. Bosman op nummer 163 gefotografeerd, waar ook hoeden werden verkocht. Het verkeer bepaalde lang het karakter van de laan. Al vanaf 1886 kruiste de stoomtram van de HIJSM tussen station Hollands Spoor en Scheveningen de Groot Hertoginnelaan bij de Conradkade. Tussen 1906 en 1966 reden er verschillende elektrische tramlijnen; lijn 7 volgde vanaf 1927 de hele laan. Oorspronkelijk had de laan een brede middenberm met grote, volle bomen. In het kader van het verkeersplan van Lehner verdween lijn 14 in 1965 en lijn 7 in 1966, waarna de laan tramloos werd. Daarna moest ze een snelle verkeersroute worden, en de rails, de middenberm en de bomen verdwenen. Langs de laan staan nog villa's en herenhuizen uit de bouwtijd van Duinoord, waarvan een deel gemeentelijk monument is.

Bron: Herman Wesstra / De Opmerker (TU Delft Trésor), via Wikimedia Commons
Woon je aan de Groot Hertoginnelaan?
Vul je huisnummer in en ontdek de geschiedenis van je huis. We openen Homestory met straat, nummer en plaats al ingevuld.
Straatnaam en herkomst
Vroegste vermelding: 1893
Benoemingsjaar 1893 volgens de Haagse Encyclopedie (denhaag.wiki, straatnamen). Het plan Duinoord werd op 3 november 1891 goedgekeurd en de grond op 5 januari 1892 gekocht; de huizen waarvan De Opmerker in 1897 de plattegrond publiceerde dateren van 1894-1895.
Herkomst naam: De Groot Hertoginnelaan is genoemd naar Sophie der Nederlanden, dochter van koning Willem II en Anna Paulowna en groothertogin van Saksen-Weimar-Eisenach, van wie de grond voor Duinoord werd gekocht.
Historische foto's
Bron: P. van Tol / Spaarnestad Photo, via Wikimedia Commons · Public Domain Mark
Bron: Gerard Dukker / Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed (beeldbank), via Wikimedia Commons · CC BY-SA 4.0
Bron: Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed (beeldbank), via Wikimedia Commons · CC BY-SA 4.0
Bronnen
- Haagse Encyclopedie (denhaag.wiki): Groot Hertoginnelaan â Naamgeving naar groothertogin Sophie; naam vastgesteld in 1893; loopt van Laan van Meerdervoort naar Beeklaan
- Wikipedia NL: Groot Hertoginnelaan â Ligging, spelling met spatie (kaart Wind 1910), middenberm, stoomtram HIJSM 1886, tramlijnen 1906-1966, plan Lehner
- Duinoord - Ontstaan van de wijk Duinoord â Plan Scheurleer goedgekeurd 3 november 1891; aankoop 31 ha van prinses Sophie via baron d'Yvoy op 5 januari 1892 voor f 572.246; aanleg ca. 1892-1902
- Wikimedia Commons: Houses Groot-Hertoginnelaan The Hague plan 1 (De Opmerker, 30 januari 1897) â Plattegrond van drie huizen, 1894-1895, Herman Wesstra
- Wikimedia Commons / Spaarnestad: Dameskapsalon Maison J.F. Bosman, Groot Hertoginnelaan 163 (1923) â Kapsalon met hoedenverkoop, 1923
Bezienswaardigheden in de buurt
Onderzochte huizen in de buurt
Van deze huizen is de geschiedenis via Homestory onderzocht.
- Het verhaal van Valkenboslaan 111, 's-Gravenhage
Valkenboslaan 111, 's-Gravenhage - De eigenaren van Noordplein 50, Rotterdam
Noordplein 50, Rotterdam
