Geschiedenis van Zutphen, Gelderland
Zutphen, Gelderland
Laatst bijgewerkt: 25 oktober 2026
Ontstaan van Zutphen
Zutphen is een Hanzestad aan de samenvloeiing van de IJssel en de Berkel in de provincie Gelderland. De naam wordt voor het eerst genoemd als sutphem in 1101 en wordt wel verklaard als 'Zuidvenne': een rivierduincomplex tussen drassige weidegrond. In het midden van de elfde eeuw was Zutphen korte tijd een vorstelijke residentie, met een palts en een kerkkapittel.
Historische ontwikkeling Zutphen
Tussen 15 april 1191 en 30 maart 1196 verleende graaf Otto I van Gelre de stad stadsrechten. Daarmee is Zutphen de oudste stad van Gelre; Arnhem, Doesburg, Doetinchem, Harderwijk, Lochem en Hattem ontleenden later hun stadsrecht aan dat van Zutphen. In de dertiende eeuw werd de stad ommuurd en uitgebreid met de door de graaf gestichte Nieuwstad. Als Hanzestad groeide Zutphen in de veertiende eeuw tot een rijke handelsplaats, met handelsposten aan de Sont.
Recente verleden Zutphen
Grote stadsbranden in 1284 en 1336 leidden tot verstenen van de binnenstad: huizen werden met stedelijke subsidies in baksteen opgetrokken. Vele tientallen panden dateren nog van kelder tot kap uit de veertiende eeuw. De ligging aan IJssel en Berkel bleef bepalend voor handel, vestingbouw en de latere uitvalswegen over de enk, waaronder de Weg naar Laren.
Stadnaam en herkomst
Vroegste vermelding: 1101
Herkomst naam: De naam Zutphen, in 1101 vermeld als sutphem, wordt wel verklaard als 'Zuidvenne': een samenstelling van Oudnederlands sūth (zuid) met fene/fenne (veen, weide of moeras).
Historische bronnen
Geschiedenis van straten in Zutphen
Andere historische steden in Gelderland
Onderzochte huizen in de buurt
Van deze huizen is de geschiedenis via Homestory onderzocht.
- Het verhaal van Voortseweg 9, Toldijk
Voortseweg 9, Toldijk - Het verhaal van Roggestraat 19, Doesburg
Roggestraat 19, Doesburg (GE, NL)