Geschiedenis van Plantage Parklaan, Amsterdam
Amsterdam, Noord-Holland
De Plantage Parklaan is een laan in de Plantagebuurt van Amsterdam, die loopt langs het Wertheimpark en de achterzijde van de Hortus Botanicus. Het gebied kwam in 1658 binnen de stad, en in 1682 besloot de stadsregering hier een plantage aan te leggen: een wandelgebied met tuinen, zomerhuisjes en enkele herbergen, doorsneden door rechte lanen. De Plantage Parklaan liep langs het Park, een brede groenstrook langs de Nieuwe Herengracht. Het Wertheimpark is daarvan het restant. Toen in 1898 een fontein ter nagedachtenis aan de bankier en filantroop Abraham Carel Wertheim werd geplaatst, kreeg het parkje zijn naam. Waar nu een sportveld ligt, stond vanaf 1849 een concertzaal met wintertuin, en van 1883 tot 1912 de Parkschouwburg. Het sportpark Parkschouwburg, met de korfbalvereniging ASV Swift, herinnert nog aan dat theater. In de negentiende eeuw maakten de oude zomerhuizen geleidelijk plaats voor woonhuizen. Architect G.W. Breuker ontwierp in 1865 een complex herenhuizen op de hoek van de Plantage Middenlaan, de Plantage Parklaan en de Henri Polaklaan, dat nu een rijksmonument is. Een foto van rond 1867 toont deze nieuwe huizen op Plantage Parklaan 10 tot en met 20. De plantkundige Hugo de Vries woonde op nummer 9, en ook de schilder Leo Schatz woonde in de straat. De Plantage Parklaan hoorde bij de Joodse buurt van Amsterdam. Tijdens de Tweede Wereldoorlog had de Joodse Raad hier een kantoor. Joodse kinderen uit de crèche aan de Plantage Middenlaan werden door verzetsmensen via de binnentuinen naar het kantoor van de Joodse gemeente aan de Plantage Parklaan gesmokkeld en zo uit handen van de bezetter gehouden. Van 1931 tot 2006 reden er trams door de laan, en de halte was jarenlang eindpunt van onder meer lijn 7. In 2007 won de Plantage Parklaan een voorronde van de verkiezing van de mooiste straat van Amsterdam, georganiseerd door Het Parool.

Bron: Gebroeders Douwes (uitgever) / Stadsarchief Amsterdam, via Wikimedia Commons · Public domain
Woon je aan de Plantage Parklaan?
Vul je huisnummer in en ontdek de geschiedenis van je huis. We openen Homestory met straat, nummer en plaats al ingevuld.
Straatnaam en herkomst
Vroegste vermelding: 1849
De vroegst gevonden datering is de concertzaal met wintertuin die vanaf 1849 aan de laan stond; de Plantage zelf werd vanaf 1682 aangelegd. Een precieze naamgevingsdatum is niet gevonden.
Herkomst naam: De Plantage Parklaan is genoemd naar het Park, een brede groenstrook langs de Nieuwe Herengracht in de Plantage, waarvan het Wertheimpark het restant is.
Historische foto's
Bron: Gebroeders Douwes (uitgever) / Stadsarchief Amsterdam, via Wikimedia Commons · Public Domain Mark
Bron: Gebroeders Douwes (uitgever) / Stadsarchief Amsterdam, via Wikimedia Commons · Public Domain Mark
Bron: J.H. Schaefer (uitgever) / Stadsarchief Amsterdam, via Wikimedia Commons · Public Domain Mark
Bron: Stadsarchief Amsterdam, via Wikimedia Commons · Public Domain Mark
Bronnen
- Wikipedia: Plantage Parklaan — Ligging, rijksmonument Breuker 1865, Parkschouwburg, Joodse Raad, Hugo de Vries, trams 1931-2006, Parool 2007.
- Gemeente Amsterdam, BAG openbare ruimte: Plantage Parklaan — Naamverklaring: het voormalige Park; concertzaal vanaf 1849, Parkschouwburg 1883-1912.
- Gemeente Amsterdam, BAG openbare ruimte: Plantage Middenlaan — Aanleg van de Plantage vanaf 1682.
- Gemeente Amsterdam, BAG openbare ruimte: Wertheimpark — Naam Wertheimpark sinds 1898.
- Stadsarchief Amsterdam, Beeldbank — Datering en beschrijving van de historische foto's en prentbriefkaarten.
Bezienswaardigheden in de buurt
Onderzochte huizen in de buurt
Van deze huizen is de geschiedenis via Homestory onderzocht.
- Het verhaal van Bosboom Toussaintstraat 54, Amsterdam
Bosboom Toussaintstraat 54, Amsterdam - Het verhaal van Korte van Eeghenstraat 8, Amsterdam
Korte van Eeghenstraat 8, Amsterdam
