Geschiedenis van Singel, Amsterdam
Amsterdam, Noord-Holland
Het Singel is de binnenste gracht van de Amsterdamse grachtengordel en loopt van het IJ naar het Muntplein, waar het uitmondt in de Binnen-Amstel. Het Singel werd rond 1428 gegraven van het IJ tot de Boerenwetering, en rond 1450 volgde het resterende deel tot de Amstel. Tot de stadsvergroting van ongeveer 1585 vormde het de westelijke grens van de stad. Vanaf 1481 werd de aarden wal aan de stadszijde vervangen door een stenen muur met poorten en torens. In die tijd heette de gracht ook wel de Stedegracht, een naam die destijds gold voor het huidige Singel, de Kloveniersburgwal en de Geldersekade samen. In 1601 werden de stadsmuren afgebroken, waarna het Singel geleidelijk een woongracht werd. In de zeventiende eeuw probeerde het stadsbestuur de naam Koningsgracht in te voeren, als eerbetoon aan koning Hendrik IV van Frankrijk, maar die naam sloeg niet aan; het Koningsplein herinnert er nog aan. Langs de kade lagen schepen op Londen en Rouaan, waardoor stukken Londense Kaai en Rouaansche Kaai werden genoemd. De Torensluis uit 1648 is de oudste bewaarde en breedste brug van de binnenstad, gebouwd op de plek van de in 1829 gesloopte Jan Roodenpoortstoren. In 1671 kwam de Ronde Lutherse Kerk gereed, die een foto uit 1859 al bij de Haarlemmersluis laat zien. Het Singel bleef een levendige gracht met markten en bedrijvigheid. Een stereofoto van rond 1890 toont een groente- en fruitmarkt op de kade, en tussen het Koningsplein en het Muntplein ligt de Bloemenmarkt, waar de stallen op in het water drijvende schuiten staan. Een foto van rond 1875 laat nog het oude Muntgebouw bij de Munttoren zien, dat in 1884 werd gesloopt. In december 1954 werden aan het Singel kerstbomen gelost. Aan de gracht staan bijzondere panden als het smalle huisje op Singel 7, de Krijtberg op nummer 446 en de Universiteitsbibliotheek op nummer 425. Amsterdammers zeggen overigens niet de Singel, maar het Singel.

Bron: Pieter Oosterhuis, Andries Jager / Rijksmuseum Amsterdam, via Wikimedia Commons · CC0
Woon je aan de Singel?
Vul je huisnummer in en ontdek de geschiedenis van je huis. We openen Homestory met straat, nummer en plaats al ingevuld.
Straatnaam en herkomst
Vroegste vermelding: 1428
Het Singel werd rond 1428 gegraven van het IJ tot de Boerenwetering; rond 1450 volgde het deel tot de Amstel.
Herkomst naam: Het Singel dankt zijn naam aan het woord singel, een water of weg langs de buitenrand van een stad: in de vijftiende eeuw vormde deze gracht de stadsgrens van Amsterdam.
Historische foto's
Bron: Pieter Oosterhuis, Andries Jager / Rijksmuseum Amsterdam, via Wikimedia Commons · CC0
Bron: Stadsarchief Amsterdam, via Wikimedia Commons · Public Domain Mark
Bron: Stadsarchief Amsterdam, via Wikimedia Commons · Public Domain Mark
Bron: Stadsarchief Amsterdam, via Wikimedia Commons · Public Domain Mark
Bron: Daan Noske / Nationaal Archief, Fotocollectie Anefo, via Wikimedia Commons · CC0
Bronnen
- Wikipedia: Singel (Amsterdam) — Aanleg rond 1428 en 1450, stadsgrens tot 1585, stenen muur vanaf 1481, Stedegracht, Koningsgracht, Torensluis 1648, Ronde Lutherse Kerk 1671, Bloemenmarkt.
- Gemeente Amsterdam, BAG openbare ruimte: Singel — Officiele naamverklaring: singel als water langs de stadsrand, Stedegracht, Koningsgracht.
- Stadsarchief Amsterdam, Beeldbank — Datering en beschrijving van de historische foto's en prentbriefkaarten.
- Nationaal Archief, Fotocollectie Anefo — Datering en beschrijving van de persfoto's.
- Rijksmuseum Amsterdam, RP-F-F11641 — Stereofoto van de Luthersche Nieuwe Kerk aan het Singel, 1859.
Bezienswaardigheden in de buurt
Onderzochte huizen in de buurt
Van deze huizen is de geschiedenis via Homestory onderzocht.
- Het verhaal van Bosboom Toussaintstraat 54, Amsterdam
Bosboom Toussaintstraat 54, Amsterdam - Het verhaal van Korte van Eeghenstraat 8, Amsterdam
Korte van Eeghenstraat 8, Amsterdam
